Cần lắp bồn rửa mặt? Chuẩn kỹ thuật

Thay lavabo — lúc nào phải thay chậu, lúc nào chỉ cần lắp lại

Ca ở Tân Bình mới đây là ví dụ tôi hay lấy ra kể. Chủ nhà báo lavabo lung lay, sợ rớt, tính thay nguyên bộ mới. Anh Tùng bên đội tôi qua xem: chậu Inax nguyên lành, không nứt không mẻ; thứ hỏng là hệ giá đỡ sau chậu — sắt rỉ hết, mấy điểm bắt vít vào tường không còn ăn lực. Anh Tùng tháo hẳn chậu xuống, vệ sinh mảng tường và khe hở phía sau, khoan lỗ bắt vít mới rồi treo lại đúng cái chậu cũ lên bộ đỡ chắc chắn. Hết 400.000đ. Nếu hôm đó cứ làm theo phương án "thay lavabo", khách phải trả thêm tiền một cái chậu mới — cho một cái chậu không hỏng gì.

Kinh nghiệm của tôi: chậu sứ chỉ đáng thay trong ba trường hợp. Một là nứt hoặc mẻ — vết nứt trên sứ không vá được, nước sẽ thấm dần qua đó. Hai là ố lâu năm, chà kiểu gì cũng không sạch nữa. Ba là anh chị sửa lại phòng tắm và muốn đổi kiểu chậu. Còn các triệu chứng khách gọi nhiều nhất — lung lay, rỉ nước dưới gầm, hôi, thoát chậm — gần như đều nằm ở phụ kiện và cách lắp, xử từng món rẻ hơn nhiều so với thay nguyên bộ. Vậy nên trước khi đặt mua chậu mới, cứ chụp một tấm ảnh gầm chậu và chỗ chân tường gửi qua Zalo cho 1Fix; thợ nhìn là khoanh được bệnh nằm ở đâu.

Chọn loại bồn rửa mặt: treo tường hay đặt bàn — nhìn bức tường trước, đừng nhìn cái chậu trước

Khi khách hỏi nên mua loại nào, tôi không trả lời bằng catalogue. Tôi hỏi ngược hai câu: tường chỗ định lắp là tường gì, và đã có mặt bàn đá chưa. Chậu nào lắp cũng được — vấn đề là phòng tắm nhà anh chị hợp với kiểu nào.

Lavabo treo tường gọn, hợp nhà vệ sinh nhỏ, công lắp thấp hơn. Nhưng toàn bộ trọng lượng chậu, cộng lực tì tay mỗi ngày, dồn hết vào mấy điểm vít trên tường. Tường gạch đặc thì yên tâm; tường gạch lỗ hoặc tường cũ đã ẩm thì phải chọn nở vít cho đúng loại, không thì vài năm sau lặp lại đúng cảnh ca Tân Bình ở trên — vít lỏng dần, chậu xệ, giá đỡ hở ra gặp hơi ẩm là rỉ. Nhà nào tường yếu, tôi hay khuyên thêm chân sứ đỡ dưới chậu: vừa che ống thoát cho gọn mắt, vừa chia bớt lực khỏi bức tường.

Lavabo đặt bàn — âm bàn hoặc dương bàn — thì ngược lại: tường gần như không chịu lực, nhưng bắt buộc phải có mặt bàn, thường là đá, khoét lỗ chờ sẵn. Ca ở Phường Tân Định, Quận 1 tôi trực tiếp làm: mặt bàn đá đã chuẩn bị sẵn lỗ chờ cho vòi và lỗ thoát ở giữa, việc của tôi là căn chậu âm bàn vào đúng tâm lỗ, đi keo silicon quanh mép tiếp giáp giữa sứ và đá cho kín, rồi mới đấu vòi và bộ xả bên dưới. Đơn đó 900.000đ tiền công — cao hơn hẳn treo tường, vì phần căn chỉnh và làm kín viền chiếm gần trọn thời gian. Viền âm bàn mà hở thì nước len xuống tủ gỗ bên dưới, hư tủ trước khi anh chị kịp thấy giọt nước nào.

Phụ kiện đi kèm: bộ xả, vòi, dây cấp — mấy món vài trăm nghìn quyết định chậu dùng bền hay không

Đi mua chậu, khách hay soi kỹ cái chậu mà quên rằng gắn liền với nó là nguyên một cụm phụ kiện: vòi nước, bộ xả — dân trong nghề gọi là xi-phông, đoạn ống cong giữ lại một lớp nước để chặn mùi hôi từ cống bốc ngược lên — dây cấp nóng lạnh, và chân hoặc giá đỡ. Bốn trong năm đơn lavabo gần nhất của đội tôi nằm trọn ở cụm này, không đụng gì tới chậu.

Bộ xả là món tôi thấy hỏng nhiều nhất. Ca Tân Phú anh Bảo làm: bộ xả cũ mục nát, nước rỉ liên tục xuống sàn nhà vệ sinh. Anh Bảo tháo bỏ nguyên cụm xả cũ, làm sạch mặt tiếp xúc tại lỗ thoát của chậu để lắp lại cho kín khít, thay bộ xả mới dùng ống ruột gà chịu nhiệt, siết ron cao su rồi phủ thêm keo silicon ở điểm nối. Cả ca đó chốt 700.000đ; đối chiếu bảng giá niêm yết thì riêng công thay bộ xả lavabo là 200.000 – 280.000đ, phần chênh nằm ở vật tư thay mới trong ca.

Vòi thì có hai ca liền nhau. Ở phường Long Phước, Thủ Đức, anh An thay vòi nóng lạnh bị rò: dùng kìm nước tháo khớp nối dây cấp và đai ốc cố định dưới chậu sứ, vệ sinh mặt đá và lỗ chờ rồi lắp vòi mới hiệu Quare — ca đó 300.000đ. Ở Quận 5, anh Oai gặp vòi rỉ sét ngay chân ren, nước rò xuống mặt bàn đá: tháo vòi cũ, cạo sạch lớp cặn bám lâu ngày, quấn băng keo non kỹ tại các điểm nối ren rồi mới siết vòi mới — 200.000đ. Công thay vòi theo bảng giá là 150.000 – 200.000đ, tùy loại vòi và vị trí.

Điều tôi muốn anh chị giữ lại từ ba ca đó: phụ kiện là đồ hao mòn. Ron cao su chai đi, ren sắt rỉ dần, ống nhựa lão hóa — chừng dăm bảy năm là các món này tới hạn, trong khi chậu sứ vẫn trơ trơ. Nên khi lavabo dở chứng, hướng nghĩ đúng là "món nào trong cụm phụ kiện tới hạn", chứ chưa vội là "thay cả bộ".

Lỗi lắp sai gây rỉ chân tường — bốn lỗi tôi gặp đi gặp lại

Giờ tới phần tôi cho là đáng đọc nhất bài, vì nó là lý do nhiều lavabo lắp mới được một hai năm đã làm ố chân tường. Vệt ố vàng loang từ mép chậu xuống, sơn chân tường phồng rộp, gạch ốp bong keo — khách hay tưởng tường bị thấm, đi gọi thợ chống thấm. Nhưng thứ tôi kiểm tra đầu tiên khi thấy cảnh đó là cụm lavabo, vì bốn lỗi lắp sau đây tôi gặp đi gặp lại:

• Mối ren không quấn băng keo non, hoặc quấn lấy lệ. Ren sắt hở một khe rất nhỏ, nước rỉ từng giọt — chậm tới mức không ai thấy, chỉ thấy hậu quả sau vài tháng: chân ren rỉ sét, vệt nước men theo dây cấp chảy xuống tường. Ca vòi Quận 5 ở trên chính là kết cục của kiểu này.
• Bộ xả siết lệch tâm, ron không ngồi phẳng. Nước không phun thành dòng mà rịn quanh miệng xả mỗi lần dùng, đọng ở gầm chậu rồi bò theo ống xuống chân tường. Dấu nhận dạng: gầm chậu lúc nào cũng ẩm dù không tìm ra chỗ chảy rõ ràng.
• Bỏ qua keo silicon ở viền tiếp giáp giữa chậu và tường với chậu treo, hoặc giữa chậu và mặt đá với chậu đặt bàn. Nước rửa mặt tạt ra ngoài len vào khe sau chậu — khe đó không có đường thoát, chỉ còn một hướng đi là ngấm xuống dưới. Đây là lỗi tôi gặp nhiều nhất ở đồ tự lắp.
• Vít nở không hợp loại tường, giá đỡ không chống rỉ. Tường gạch lỗ mà đóng nở thường thì vít chỉ bám vào lớp vữa ngoài; chậu dùng một thời gian là nhúc nhích, khe hở giữa chậu và tường rộng dần thành đường dẫn nước cố định, giá đỡ ướt hoài rồi rỉ như ca Tân Bình.

Cả bốn lỗi có chung một điểm khó chịu: không phát bệnh ngay ngày lắp. Hôm nghiệm thu xả nước vẫn ngon lành, vài tháng tới một năm sau mới lộ, khi ron đã chai và vết rỉ đã ăn đủ lâu. Vậy nên lúc lắp, thứ đáng để ý không phải là "nước có chảy không" mà là từng mối nối đã được quấn ren, đệm ron, đi keo đủ chưa. Làm kỹ mấy chỗ đó tốn thêm chừng nửa tiếng đồng hồ, đổi lại chân tường khô được nhiều năm.

Giá lắp bồn rửa mặt: 1Fix tính tiền gì, và vì sao tôi không báo giá chậu

Tra "bồn rửa mặt bao nhiêu tiền" anh chị sẽ ra đủ mức giá chậu, và tôi nói thẳng: tôi không báo giá chậu ở đây. Giá chậu tùy hãng, tùy model, showroom nào cũng niêm yết sẵn — anh chị tự chọn mua được, hoặc nhờ 1Fix mua giúp có hóa đơn đầy đủ. Thứ tôi báo chính xác được, và là thứ 1Fix thu tiền, là công lắp: thay vòi nước 150.000 – 200.000đ, thay bộ xả lavabo 200.000 – 280.000đ, lắp đường ống và thiết bị 200.000 – 600.000đ tùy độ khó — đều theo bảng giá niêm yết. Còn muốn áng chừng cả ca, cứ nhìn giá đã chốt của các đơn thật kể trong bài: thay vòi 200.000 – 300.000đ, lắp lại chậu treo tường bị lỏng 400.000đ, thay bộ xả tính cả ca 700.000đ, lắp chậu âm bàn vào mặt đá có lỗ chờ sẵn 900.000đ. Các con số đó là của từng đơn cụ thể; nhà anh chị khác hiện trạng thì số sẽ khác, nên thợ luôn khảo sát và báo giá chốt trước, anh chị gật đầu mới làm.

Một khoản nhiều người quên tính: nếu dời lavabo sang vị trí mới — sửa phòng tắm, đổi công năng — thì phải đi lại đường cấp và thoát nước, khoản này báo giá sau khảo sát vì phụ thuộc loại tường, khoảng cách và đường ống hiện có. Lắp vào đúng vị trí cũ, ống chờ sẵn, thì không phát sinh khoản này.

Cách tôi nhận một đơn lavabo

Khi anh chị gọi 1Fix, người nghe máy sẽ hỏi trước vài câu: chậu định lắp là treo tường hay đặt bàn, đã mua chậu chưa, tường ốp gạch hay tường sơn, vị trí lắp có ống chờ chưa. Hỏi không phải cho có — trả lời được chừng đó thì thợ mang đúng đồ theo, từ nở vít hợp loại tường tới bộ xả dự phòng, đỡ phải hẹn lần hai. Tới nơi, tôi xem hiện trạng, báo một con số chốt trước khi đụng đồ nghề. Làm xong, tôi xả nước thử rồi soi lại từng mối nối bằng giấy khô — áp giấy khô vào mối nối là cách bắt rò nhanh nhất, rịn một giọt cũng lộ ngay trên giấy. Hạng mục đã làm có phiếu bảo hành từ 3 đến 12 tháng tùy hạng mục và linh kiện thay thế.

Còn nhận xét sau 9 năm làm nghề nước, tôi gói trong một câu: cái chậu đắt tiền lắp ẩu sẽ làm hỏng bức tường nhà anh chị, còn cái chậu bình thường lắp kỹ thì dùng bền hơn kỳ vọng. Tiền chậu là khoản nhìn thấy được ở showroom; mối ren quấn đủ băng keo non, đường keo silicon đi kín viền, cái nở vít chọn đúng loại tường — mấy thứ không ai nhìn thấy đó mới quyết định năm năm sau chân tường nhà anh chị khô hay ố. Chọn thợ, thật ra là chọn mấy thứ không nhìn thấy đó.